Break out sessies

Ronde 1 (exacte invulling volgt)
13.30 – 14.30 uur

SALONSESSIE
Programma Ruimte voor Economie: EZK in dialoog met experts en publiek (moderatie Roelof Hemmen)
.Jurgen Geelhoed, regioambassadeur EZK
.Cees-Jan Pen, lector Fontys Hogeschool
.Damo Holt, Rebel Group
.Kees Noorman, algemeen directeur ORAM Amsterdam
.Theo Föllings, voorzitter SKBN
(moderatie Roelof Hemmen)

Tijdens deze sessie gaan Jurgen Geelhoed en experts met u in dialoog over met u in dialoog over verdere concretisering van het Nationaal Programma Ruimte voor Economie en instrumenten om te kunnen sturen op ruimte voor werken.

SALONSESSIE
Het juiste bedrijf op de juiste plaats: van basisbehoefte naar ruimtelijke inpassing
.Merten Nefs, onderzoeker Erasmus Universiteit
(Moderatie Vince de Jong, Coalitie Ruimte voor Werk, Kickstad)
.Vince de Jong
Stedenbouwkundige Merten Nefs laat zien hoe je met een andere blik kan kijken naar het juiste bedrijf op de juiste plek. In opdracht van de gemeente Rotterdam deed hij met een onderzoeksteam studie naar de behoefte aan bedrijfsruimte met een ongebruikelijk uitgangspunt: de maatschappelijke doelen van de stad. Nefs zet de manier van kijken en de eerste inzichten beknopt uit een waarna onder leiding van Vince de Jong met de aanwezigen gediscussieerd wordt over de meerwaarde van het perspectief en de praktische bruikbaarheid.

PRAKTIJKSESSIE
Intensivering van werklocaties: ambities en uitdagingen in de praktijk
.Jerryt Krombeen,  stedenbouwkundige (gemeente Den Haag)
.Valentijn Hutte, Maakondernemer op de Binckhorst (Hutte Bouwers)
.Wouter Loomans, Ontwikkelaar op de Binckhorst (Local)
(moderatie Arno Segeren, expert Economie voor de Binckhorst bij de gemeente Den Haag)

Den Haag is de dichtstbevolkte stad van Nederland en in principe helemaal volgebouwd. Toch worden er komende jaren nog veel woningen bijgebouwd. Nu is de vraag hoe de economie, en maaksector in het bijzonder, kan gaan meegroeien. Een belangrijke oplossing lijkt te liggen in het intensiveren van bestaande bedrijventerrein en het stapelen van bedrijven. In deze sessie gaan we met u in gesprek over de haalbaarheid van het intensiveren binnen de functie werken aan de hand van het transformatiegebied de Binckhorst en daarbinnen het Mercuriuskwartier, dat exclusief bedrijvengebied moet blijven.

PRAKTIJKSESSIE
Nieuw perspectief voor industriële binnenhavens in stedelijke gebieden in de next economy
.Marije Groen, Buck Consultants International (BCI)
.Jordi Hubers, BCI
Praktijkcasus: Nieuw perspectief in de praktijk op de Westelijke Dordtse Oever door Niek de Wit, Gemeente Dordrecht & Otto Verschoor, portefeuilledirecteur bij ROM-D

Discussiepanel met:
.Margreet Verwaal, Programma Ruimte voor Economie, EZK
.Maira van Helvoirt, Koninklijke Binnenvaart Nederland
. Niek de Wit, Gemeente Dordrecht
.Otto Verschoor, ROM-D
. Jordi Hubers, BCI

Industriële binnenhavens zijn van vitaal belang voor de transitie naar een circulaire economie, bijvoorbeeld voor retourlogistiek en upcycling. Daarnaast kunnen ze een bijdrage leveren aan de verduurzaming van het goederenvervoer en ruimte bieden aan grootschalige bedrijfsvestigingen met hinder. Én kunnen ze het brandpunt zijn van innovatieve maakindustrie (bijv. maritiem, offshore). Naast een overzicht van en inzicht in deze terreinen biedt BCI een handelingsperspectief met een afwegingskader om tot perspectief voor industriële binnenhavens te komen, met instrumenten om dit perspectief in praktijk te brengen, op zowel landelijk, provinciaal als lokaal niveau.

PRAKTIJKSESSIE

Ruimte voor circulaire economie
.Trudy Rood, beleidsonderzoeker Planbureau voor de Leefomgeving (PBL).
.Roland Amoureus, RENEWI (praktijkcasus)
(moderatie: Marcel Bayer, hoofdredacteur vakblad ROm)

Het PBL onderzocht voor vier toekomstscenario’s het benodigde ruimtebeslag voor de circulaire economie. In alle scenario’s (toenemende wereldhandel, een digitaliserende wereld, een natuurlijk Nederland en regionaliserend land) vraagt de circulaire economie tot 40 procent meer ruimte dan de lineaire, fossiele economie nu. Er zal ook een fase zijn met dubbel ruimtegebruik. Deze overgangsfase vraagt om ‘schuifruimte’ voor sanering en verbouwing van installaties of gebouwen, verplaatsing van bedrijven en aanleg van infrastructuur. Tijdens deze sessie verkennen we de toekomst en brengen we die naar het ‘nu’ met een praktijkcase van RENEWI over een circulair bedrijventerrein.

PRAKTIJKSESSIE
De werkcorporatie als beleidsinstrument voor het aanbieden van ruimte voor het productieve mkb 
.Frank van de Lustgraaf (ruimtelijk-economisch adviseur, gemeente Amsterdam;
.Jaap Schoufour (partner Stipo, onderzoeker ‘Amsterdamse vastgoedorganisatie’)
(moderatie: Bernardina Borra, Coalitie Ruimte voor Werk/The Spontaneous City International)

De gemeente Amsterdam wil een werkcorporatie opzetten die moet zorgen voor betaalbare bedrijfsruimte voor het productieve mkb. Deze vastgoedorganisatie moet marktpartijen, projectontwikkelaars en beleggers, over de streep trekken om te investeren in deze vorm van huisvesting in herontwikkelingsgebieden. Ook in Rotterdam en Den Haag bestaan organisaties die stedelijke werkruimtes aanbieden.
Tijdens deze sessie licht Frank van de Lustgraaf (gemeente Amsterdam) eerst het beleidskader en  de noodzaak voor concrete actie in Amsterdam, toe.
Daarna gaat Jaap Schoufour van Stipo in op de vraag hoe je de ‘kwalitatieve mismatch’ tussen ruimteaanbod (vooral grote oppervlaktes) en de vraag (naar kleine units voor het productieve mkb) kan overbruggen. 
Voor de Amsterdamse situatie adviseerde Schoufour daarvoor recentelijk aan de gemeente om de ‘Werkcorporatie Amsterdam’ op te richten. Deze organisatie kan de beschikbare grote, nieuwe of leegstaande, bedrijfsloodsen gaan compartimenteren, beheren en verhuren voor een passende huurprijs voor het mkb. De werkcorporatie zal voor onbepaalde tijd haar werk doen en zo structureel verandering brengen in de huidige uitdrijving van het mkb door stijgende huurprijzen en hoge prioriteit voor woningbouw.

 — 

BUITENSESSIE
M4H (Merwe-Vierhavens): van polder tot stukgoedhaven, industriële haven, crisishaven, gashaven en fruithaven naar woon-werkmilieu met ruimte voor innovatieve maakindustrie

Tour met schoolbus onder leiding van David Louwerse, p
rojectmanager ruimtelijke economie & Walter de Vries, planoloog Stadsontwikkeling, gemeente Rotterdam

Ronde 2 (exacte invulling volgt)
14.40 – 15.40 uur

SALONSESSIE
Advies toekomstbestendige bedrijventerreinen: RLI in dialoog met belangrijkste stakeholders en publiek 
.Erik Verhoef, Raadslid Rli
.Edwin Markus, parkmanager bedrijventerrein Schiebroek
.Rob Bogman, directeur VNO-NCW Co-creatie
.Kristel Wattel-Meijers, programmamanager werklocaties, ministerie van EZK
.Dion Sluijsmans, procesmanager werklocaties provincie Noord-Brabant, projectleider aanpak ‘Grote Oogst’
(moderatie Roelof Hemmen)

Op 31 oktober 2023 heeft de Raad voor de leefomgeving en infrastructuur (Rli) zijn advies ‘Samen werken: kiezen voor toekomstbestendige bedrijventerreinen’ uitgebracht. In zijn advies betoogt de raad dat de duizenden bestaande bedrijventerreinen in Nederland essentieel zijn voor het Nederlandse bedrijfsleven en de samenleving, maar ze te lang een blinde vlek geweest in het overheidsbeleid. Tijdens deze sessie gaan de belangrijkste stakeholders en het publiek met de raad in dialoog over ‘hoe’ we bedrijventerreinen kunnen verduurzamen, zonder dat ze over 10 jaar weer verwaarloosd zijn.

SALONSESSIE
Kansen voor ruimte voor werk onder de komende Omgevingswet
Roland Willems, Ministerie van BZK
(moderatie: Marcel Bayer, hoofdredacteur vakblad ROm)

Op 1 januari is het zover. Dat treedt na jaren vertraging de 
Omgevingswet in werking. De Omgevingswet omvat veel meer domeinen dan de oude Wet op de ruimtelijke ordening (Wro). Ruimtelijke beleidsmakers dienen in een vroeg stadium alle belangen mee te nemen in ruimtelijke visies, en dit werkt door in programma’s en omgevingsplannen. Dat geldt ook voor het belang van ruimte voor werk. Maar om ruimtelijk goed bedeeld te worden, is het ook zaak om als economie-sector in een vroeg plan-stadium mee te doen en kennis te hebben van instrumenten. Tijdens deze salonsessie krijgen deelnemers uitleg over de kerninstrumenten van de Omgevingswet, en de toepassing hiervan in de praktijk om scherper te kunnen sturen op ruimte voor werk.

PRAKTIJKSESSIE
Zo organiseer je vastgoedontwikkeling op campussen
.Gregor Heemskerk, partner TwynstraGudde
.
Ellen van der Lei (Oost NL, Novio Tech Campus Nijmegen)
.Benny NG. Researcher ASR Dutch Science Park Fund)
.Sven Bertens, Head of Research & Strategy, JLL
(moderatie Jan Jager, hoofdredacteur Stadszaken)

Campussen en scienceparken hebben in de afgelopen jaren hun toegevoegde waarde bewezen voor zowel bedrijven als regionale ontwikkeling. In Nederland bestaan meer dan 200 initiatieven. Waar 20 jaar geleden vastgoed op campussen nog als ‘exotisch’ door beleggers werd beschouwd, zien we nu dat de campus ook magneet voor vastgoedinvesteerders is. Toch is dat beeld genuanceerd. Want waar beleggers in de ene stad honderden miljoen investeren, is dat in een andere stad niet het geval. Waar ligt dat aan? Tijdens deze sessie gaan deskundigen in gesprek over vastgoedinvesteringen op campussen en scienceparken.
De volgende vragen worden behandeld: In welke typen vastgoed wil de markt investeren? En welke niet? Hoe belangrijk zijn de onrendabele voorzieningen zoals shared facilities? Welke condities hanteert de markt? Zijn incubators voor startups per definitie verliesgevend?

PRAKTIJKSESSIE
Beter benutten bestaande bedrijventerreinen met een investeringsfonds
.Ron de Gruyter, teammanager Ontwikkelings en Herstructureringsmaatschappij Gelderland (OHG)
.Frank Hazeleger, directeur Ontwikkelingsmaatschappij Utrecht (OMU)
.Han Wiendels, directeur Herstructureringsmaatschappij Overijssel (HMO)
(moderatie: Rikus Wolbers, senior projectleider OostNL)

Gebiedsontwikkelings- en herstructureringsmaatschappijen hebben afgelopen decennium succesvol geïnvesteerd in verbetering van bestaande bedrijventerreinen, met een investeringsfonds als belangrijkste aanjager. Daarbij is het nadrukkelijk de bedoeling dat de markt mee-investeert. Dat resulteerde in forse multipliers. Publieke middelen die worden ingelegd blijken vaak revolverend. Waar herstructurering aanvankelijke het doel was, wordt steeds vaker ook gekeken naar intensivering als doel, om daarmee méér uit bestaande ruimte te halen. Hoe zijn de OHG, OMU en HMO georganiseerd? Hoe gaan zij te werk? En hoe maken zijn van beter benutten een businesscase? Deze en andere vragen komen aan bod.

PRAKTIJKSESSIE
Ruimte voor last mile logistics: Nederlandse cases uitgelicht
Casus 1: Last Mile Hub Utrecht Centraal: innovatieve stadslogistiek in een mixed use ontwikkeling
.Milan Bergh, APTO development
Casus 2: Uitdagingen rond vinden van last mile logistics hub-locatoes
.Karel Hoeben, ceo van last mile specialist City Hub (een van de weinige die in Nederland het beheer heeft over meerdere white label cityhubs).
(moderatie Bas Dijkhuizen, vakredacteur BT)

De alsmaar stijgende vraag van consumenten naar pakketbezorging aan huis, de aanstaande invoering zero emissiezones en steeds kleiner wordende zendingen zorgen ervoor dat de ‘last mile’ bijna onbetaalbaar wordt. Dit speelveld dwingt tot een volledige herinrichting van de logistieke infrastructuur in stedelijke concentratie gebieden, waarbij volgens experts een centrale is weggelegd voor een nieuwe generatie ‘white label cityhubs’ in zowel stadscentra als bestaande (binnenstedelijke) bedrijventerreinen. Tegelijkertijd is er door de woningbouwopgave nauwelijks meer plek is voor stadshubs. Gemeenten moeten met de markt een manier zien te vinden om in of bij de stad ruimte te creëren voor bedrijven die producten en diensten leveren voor de stad, zoals het bundelen van goederen, slim onderhoud van gebouwen en infrastructuur, bouwlogistiek, schone mobiliteitsdiensten en het leveren en produceren van voedsel. Tijdens deze sessie lichten we twee actuele en toekomstige Nederlandse ontwikkelingen uit.    


PRAKTIJKSESSIE
Onderzoek waarde op bedrijventerreinen: zo veel geld is jouw bedrijventerrein waard
.Gerlof Rienstra (Rienstra Beleidsonderzoek en -Advies/CLOK)
.Jan Brugman (Gemeente Rijswijk, directeur IPP)

CLOK heeft als eerste organisatie óóit onderzoek gedaan naar wat de waarde is van een bedrijventerrein. Met deze data kun je bedrijventerreinen politiek hoger op de agenda zetten en weten het bestuur van de private kant, en de gemeente, precies aan welke knoppen ze kunnen draaien om de waarde positief te beïnvloeden. 51 bedrijventerreinen zijn op deze manier al in kaart gebracht.

BUITENSESSIE
Spaanse Polder: van geslaagde kavelgewijze herinvulling met de markt (mét ontwikkelverplichtingen), opvang van vitale economische functies tot (nog) ongewenst kavelgebruik + infrastructurele uitdagingen en opportunities (toevoegen van een treinstation)

Tour met schoolbus onder leiding van 
Wout Gelderloos, accountmanager bedrijven, gemeente Rotterdam

PARTNERS BT EVENT 2023